تماسهای برقرار شده با سوریه عناوین نخست جراید اسراییلی را در روز پنجشنبه به خود اختصاص داد. این خبر با جزئیات حمله هوایی به پایگاههای هستهای محرمانه سوریه درهم آمیخته شد. روزنامه معاریو، حمله اسراییل به این نیروگاهها را اقدامی در آخرین لحظات برای جلوگیری از تبدیل سوریه به یک کشور هستهای قلمداد کرد.
به نظر میرسد که تحلیلگران اسراییل توافقنظر دارند که تماسهای اسراییل با سوریه باعث از سرگیری مذاکرات نمیشود چرا که سوریه تردیدهای زیادی نسبت به نیت واقعی اسراییل دارد. این تحلیلگران مطمئن هستند که دولت کنونی آمریکا هیچ تمایلی به شروع چنین مذاکراتی ندارد و سوریه نیز در عین حال بر این باور است که مذاکره با اسراییل قبل از کنار رفتن دولت جورج بوش فایدهای ندارد.
علیرغم اینکه موضعگیری کاملا متفاوت و ناگهانی اولمرت در مورد عقبنشینی از جولان به اندازه کافی شگفتآور بود، ولی این موضوع باعث بروز طوفان در جبهه داخلی نشد. میتوان گفت که دلیل این موضوع به این واقعیت باز میگردد که اولمرت در شرایط ضعیفی قرار دارد و قادر نیست چنین گزینهای را به تصویب کنیست برساند.
به همین دلیل الکس فیشمن تحلیلگر نظامی روزنامه یدیعوت احرونوت اشاره کرد که آنچه جریان دارد، با هدف نظرسنجی از اسراییل است.
فیشمن مینویسد: «اشارههایی که در تلآویو در مورد از سرگیری تماسها به چشم خورد و اقدام سوریه در فاش کردن هدفمند پیام اولمرت به اسد قطعا از سرنخها هستند. اولمرت در این پیام به اسد گفته بود که حاضر است از بلندیهای جولان در مقابل صلح عقبنشینی کند. در هر حال راه صلح با اسراییل هنوز پر از مانع است و هنوز طرفین مشغول بررسی هستند تا شکل مذاکرات را ترسیم کرده و مشخص کنند که آیا اصلا مذاکرات فایدهای دارد یا خیر».
فیشمن از قول منابع اسراییلی آگاه مینویسد: «فاش شدن پیام اولمرت که از طریق اردوغان به اسد ابلاغ شده بود تلاشی بود تا از این طریق سوریه شروط خود را برای شروع مذاکره با اسراییل تحمیل کند. سوریه قصد دارد مذاکرات به شکل شفاف و علنی باشد و این در حالیست که اسراییل مذاکرات پشت پرده را ترجیح میدهد».
فیشمن معتقد است که اسراییل و سوریه بیش از یک سال است که پیامها و فرستادگانی را رد و بدل میکنند و سال گذشته هنگامی که ایهود باراک وزارت دفاع را در اختیار گرفت، از دیدگاه واقعی یکدیگر آگاه شدند. پیامهای اسراییل که از طرق مختلف به اسد رسید سوالات زیادی را در بر داشت. سوالاتی از قبیل: «آیا سوریه در چارچوب صلح حاضر است تا منابع نظامی و مالی حماس را قطع کند؟ آیا در صورت عقبنشینی اسراییل از جولان، سوریه حاضر است روابط خود را با حزبالله قطع کند؟ روابط با ایران به کجا میرسد؟».
فیشمن میگوید سوریها در واکنشهای خود به پیامهای اسراییل به گونهای برخورد کردند که گویا از این پیامها دریافتهاند که اسراییل میگوید ما حاضر به عقبنشینی از جولان هستیم. شما در مقابل چه میکنید؟ هنگامی که پیام اولمرت به اسد فاش شد، رسانههای اسراییلی گفتند که شکل و صورت فاش شدن پیام بدینگونه که جولان در مقابل صلح، حاوی تمامی پیام اولمرت نبوده است. این منابع آگاه میگویند اولمرت در پیام خود تنها به بلندیهای جولان اشاره نکرده بود بلکه شرط و شروط دیگری نیز بود که مطرح شده بود و بدین ترتیب جریانی که پیام اولمرت را فاش کرده، تنها آن قسمتی را منتشر کرده که برای خودش راحتتر بوده است.
وی میافزاید: «پاسخ سوریها که ظرف روزهای اخیر زیاد هم بوده حاوی تردیدهای زیادی در مورد نیت واقعی و جدیت اسراییل در این زمینه است. سوریه این تردید را مطرح کرده که هدف اسراییل را از پیشنهاد عقبنشینی از جولان نمیفهمد چرا که در تمامی مذاکرات قبلی با این موضوع مخالفت شده بود».
سوریه همچنین از طریق پاسخهای خود این نکته را یادآور شده که اسراییل خطری امنیتی برای سوریه است. هر چند اسراییل بارها گفته که قصد حمله به سوریه را ندارد ولی تاکنون حداقل دو بار به سوریه حمله کرده است. از این پاسخها مشخص میشود که «صداقت اسراییل» بزرگترین مشکل و سوال سوریها است.
موضوع دیگر به «جدایی از محور شرارت» باز میگردد به گونهای که سوریه میگوید این خواسته اسراییل و آمریکا واقعبینانه نیست چرا که با بررسی شرایط خاورمیانه مشخص میشود که سوریه با گروههای اسلامی در ارتباط بوده و نمیتواند به ناگهان به آنها پشت کند. در درجه اول بسیاری از گروههای اسلامی در دمشق حضور دارند. دوم اینکه سوریه اعتمادی به جایگزینهای معرفی شده از طرف اسراییل برای قطع رابطه با این گروهها ندارد. در اسراییل نیز این موضوع وجود دارد که سوریها در مقابل پذیرش چنین اقدام استراتژیکی، خواستههایی از آمریکا دارند اما آمریکاییها هیچ امتیازی به سوریه تاکنون ندادهاند. بدین ترتیب طرفین هنوز در مرحله نظرسنجی قرار داشته و هرگونه پیشروی در این مسیر، امری دور از انتظار مینماید.
شمعون شیفر خبرنگار سیاسی یدیعوت احرونوت مینویسد: «تقریبا قطعی است که مذاکره با سوریه پیش از خاتمه ریاست جمهوری جورج بوش شروع نخواهد شد و این مسیر را رییسجمهور جدید آمریکا است که آغاز خواهد کرد. بشار اسد و ایهود اولمرت این واقعیت را میدانند که صلح به مفهوم عقبنشینی اسراییل از جولان و التزام سوریه به بستن دفاتر تمامی گروههای فلسطینی در دمشق و قطع رابطه با حزبالله و سرد شدن روابط با ایران است. تماسهای برقرار شده برای اسد و اولمرت اهمیت زیادی دارد. اولمرت بدین ترتیب میتواند به اسراییلیها بگوید که واقعا به دنبال حل و فصل است و اسد نیز میتواند به آمریکاییها بگوید، تصویری که از دمشق ترسیم کردهاند صحیح و دقیق نیست».